v02.01.25 Geliştirme Notları
v02.01.25 Geliştirme Notları
Lokmân Sûresi
411
Cuz 21
﴾12﴿ Andolsun ki; elbette Biz Lokmân (kulumuz)a gerçekten de (sözde ve işte isâbet, ince anlayış ve üstün akıl anlamına gelen fazîletli şeylerden ibâret) o hikmeti “Allâh’a şükret(sin)” diye verdik. Zâten kim şükrederse, artık (bununla nîmetinin devâmını ve artışını kazanacağından dolayı) ancak kendisi(nin menfaati) için şükretmiş olur. Her kim de nankörlük ederse, işte şüphesiz ki Allâh (kimsenin şükrüne ihtiyâcı olmayan, kimsenin inkârıyla da zarar görmeyecek olan bir) Ğaniyy’dir, (hamdeden bir kimse bulunmasa da tüm hamdler Kendisine lâyık olan bir) Hamîd’dir.
﴾13﴿ (Habîbim!) O zamânı da (ümmetine anlat) ki; Lokmân(-ı Hakîm) oğluna (çok acıdığı için ona hayırla öğüt vererek) vaaz etmekteyken kendisi ona demişti ki: “Ey oğulcağızım! (Hiçbir şeyi) Allâh’a ortak koşma! Gerçekten de şirk (hiçbir faydası olmayan şeyleri, tüm nîmetlerin sâhibi olan bir Zâta eş tutmak anlamına geldiği için) elbette çok büyük bir (haksızlık ve) zulümdür.”
﴾14﴿ Ayrıca Biz ana babasıyla ilgili (olarak) insana kesinkes emretmişizdir ki: “(Önce seni yaratan Zât olarak) Bana ve (sonra kullar içerisinde, yaratılış sebebin olan) ana-babana şükret. Zîrâ o (son) varış ancak Bana (âit hesap yurduna olacak)dır (ki mahşere çıktığınız zaman size ancak Ben hesap soracağım). -(İnsanın Benden sonra anne babasına şükretmesi gerekir. Çünkü) annesi onu bir zâfiyet (ve güçsüzlük) üzere (katlanan) başka bir zâfiyet içerisinde taşımıştır (ki, bu güçsüzlük dönemi hâmile kalmasıyla başlayıp lohusalığının bitimine kadar; çocuğun anne rahmindeki büyüme evrelerine göre artmaktadır). Onu sütten kesmesi ise iki sene(nin tam bittiği zaman dilimi) içerisinde (gerçekleşmeli)dir.-
﴾15﴿ Ama (anne babandan) o ikisi (veyâ biri), kendisi(nin ilâhlığı) hakkında senin için hiçbir bilgi bulunmayan (putlar gibi âciz) şeyleri (körü körüne) Bana ortak koşasın diye seni zorlayacak olurlarsa, (yaratıcının hakkı karşısında hiçbir yaratığın hakkı gözetilmeyeceği için) o ikisine itâat etme! Fakat dünyâda o ikisiyle de (dînî ve insânî bakımdan) iyi (olduğu) bilinen bir şekilde berâber ol! (Dolayısıyla kâfir de olsalar yeme-içme gibi ihtiyaçlarını gör, hiçbir zaman dövüp kovma, hastalandıklarında ise ziyâretlerini ihmâl etme ve öldükleri zaman cenâzelerini ortada bırakma.) Lâkin sen (ana-babanın yoluna değil, tevhîd ve ihlâsla) Bana yönelmiş olan kimselerin yoluna hakkıyla uy. Sonra (hep birlikte) dönüşünüz ancak Bana (âit hesap yurduna olacak)dır; Ben de sizin sürekli yapar olduğunuz (iyi ve kötü) şeyleri(n karşılığını vererek onların gerçek yüzünü) size haber vereceğim.”
﴾16﴿ (Lokmân-ı Hakîm oğluna yaptığı nasîhatlerini şöyle sürdürdü:) “Ey oğulcağızım! Şüphesiz ki o (iyilik veyâ kötülük), bir hardal tânesinin ağırlığında olsa ve o bir kayanın içerisinde veyâ göklerde yâhut yerde(ki en gizli mekânda da) bulunsa (son derece küçük ve gizli olmasına rağmen) yine de Allâh (hesâbını görmek için) onu (mahşere) getirecektir. Muhakkak ki Allâh (ilmiyle her gizliye ulaşan bir) Latîf’tir, (gizli kapalı tüm yönleriyle her şeyden hakkıyla haberdâr olan bir) Habîr’dir.
﴾17﴿ Ey oğulcağızım! (Nefsini kemâle erdirmek için) o (farz) namazları hakkıyla kıl, (başkalarını kemâle erdirmek için de, şerîat ve akıl tarafından) iyi olduğu bilinen şeyi emret, (dînen ve aklen) iyi olarak tanınmayan (ve kötü bilinen) şeyden de nehyet ve (bu emirleri yerine getirirken) sana isâbet etmiş olan şeylere karşı sabret. (Ey oğul!) İşte sana! Gerçekten bu (emirleri sabırlı bir şekilde yerine getirmek), azmedilmesi (ve kararlılıkla uygulanması) gereken işlerdendir.
﴾18﴿ (Ey oğul!) Yine sen (kibirlilerin yaptığı gibi) yanağını insanlardan çevirme, bir de sen yer(yüzün)de aşırı sevinçten şımararak (kibirli) bir şekilde yürüme. Şüphesiz ki Allâh, kibirli yürüyüp (insanlara karşı) çokça övünen hiçbir kimseyi sevmez (ve onların bu tavırlarına rızâ göstermez).
﴾19﴿ (Ey oğul!) Yürüyüşünde de (çok yavaş hareket etme, çok hızlı da yürüme, bu ikisi arasında) orta yol tut, (konuşurken) sesinden de biraz eksilt (de bağırarak konuşma). Çünkü gerçekten seslerin en çirkini elbette eşeklerin sesidir.”
سُورَةُ لُقْمٰانَ
الجزء ٢١
٤١١
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا لُقْمٰنَ الْحِكْمَةَ اَنِ اشْكُرْ لِلّٰهِۜ وَمَنْ يَشْكُرْ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِه۪ۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَم۪يدٌ ﴿١٢﴾
وَاِذْ قَالَ لُقْمٰنُ لِابْنِه۪ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللّٰهِۜ اِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظ۪يمٌ ﴿١٣﴾
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِۚ حَمَلَتْهُ اُمُّهُ وَهْنًا عَلٰى وَهْنٍ وَفِصَالُهُ ف۪ي عَامَيْنِ اَنِ اشْكُرْ ل۪ي وَلِوَالِدَيْكَۜ اِلَيَّ الْمَص۪يرُ ﴿١٤﴾
وَاِنْ جَاهَدَاكَ عَلٰٓى اَنْ تُشْرِكَ ب۪ي مَا لَيْسَ لَكَ بِه۪ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًاۘ وَاتَّبِعْ سَب۪يلَ مَنْ اَنَابَ اِلَيَّۚ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٥﴾
يَا بُنَيَّ اِنَّهَٓا اِنْ تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ ف۪ي صَخْرَةٍ اَوْ فِي السَّمٰوَاتِ اَوْ فِي الْاَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللّٰهُۜ اِنَّ اللّٰهَ لَط۪يفٌ خَب۪يرٌ ﴿١٦﴾
يَا بُنَيَّ اَقِمِ الصَّلٰوةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَاصْبِرْ عَلٰى مَٓا اَصَابَكَۜ اِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُورِۚ ﴿١٧﴾
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْاَرْضِ مَرَحًاۜ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍۚ ﴿١٨﴾
وَاقْصِدْ ف۪ي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَۜ اِنَّ اَنْكَرَ الْاَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَم۪يرِ۟ ﴿١٩﴾
Lokmân Sûresi
411
Cuz 21
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا لُقْمٰنَ الْحِكْمَةَ اَنِ اشْكُرْ لِلّٰهِۜ وَمَنْ يَشْكُرْ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِه۪ۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَم۪يدٌ ﴿١٢﴾
﴾12﴿ Andolsun ki; elbette Biz Lokmân (kulumuz)a gerçekten de (sözde ve işte isâbet, ince anlayış ve üstün akıl anlamına gelen fazîletli şeylerden ibâret) o hikmeti “Allâh’a şükret(sin)” diye verdik. Zâten kim şükrederse, artık (bununla nîmetinin devâmını ve artışını kazanacağından dolayı) ancak kendisi(nin menfaati) için şükretmiş olur. Her kim de nankörlük ederse, işte şüphesiz ki Allâh (kimsenin şükrüne ihtiyâcı olmayan, kimsenin inkârıyla da zarar görmeyecek olan bir) Ğaniyy’dir, (hamdeden bir kimse bulunmasa da tüm hamdler Kendisine lâyık olan bir) Hamîd’dir.
وَاِذْ قَالَ لُقْمٰنُ لِابْنِه۪ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللّٰهِۜ اِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظ۪يمٌ ﴿١٣﴾
﴾13﴿ (Habîbim!) O zamânı da (ümmetine anlat) ki; Lokmân(-ı Hakîm) oğluna (çok acıdığı için ona hayırla öğüt vererek) vaaz etmekteyken kendisi ona demişti ki: “Ey oğulcağızım! (Hiçbir şeyi) Allâh’a ortak koşma! Gerçekten de şirk (hiçbir faydası olmayan şeyleri, tüm nîmetlerin sâhibi olan bir Zâta eş tutmak anlamına geldiği için) elbette çok büyük bir (haksızlık ve) zulümdür.”
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِۚ حَمَلَتْهُ اُمُّهُ وَهْنًا عَلٰى وَهْنٍ وَفِصَالُهُ ف۪ي عَامَيْنِ اَنِ اشْكُرْ ل۪ي وَلِوَالِدَيْكَۜ اِلَيَّ الْمَص۪يرُ ﴿١٤﴾
﴾14﴿ Ayrıca Biz ana babasıyla ilgili (olarak) insana kesinkes emretmişizdir ki: “(Önce seni yaratan Zât olarak) Bana ve (sonra kullar içerisinde, yaratılış sebebin olan) ana-babana şükret. Zîrâ o (son) varış ancak Bana (âit hesap yurduna olacak)dır (ki mahşere çıktığınız zaman size ancak Ben hesap soracağım). -(İnsanın Benden sonra anne babasına şükretmesi gerekir. Çünkü) annesi onu bir zâfiyet (ve güçsüzlük) üzere (katlanan) başka bir zâfiyet içerisinde taşımıştır (ki, bu güçsüzlük dönemi hâmile kalmasıyla başlayıp lohusalığının bitimine kadar; çocuğun anne rahmindeki büyüme evrelerine göre artmaktadır). Onu sütten kesmesi ise iki sene(nin tam bittiği zaman dilimi) içerisinde (gerçekleşmeli)dir.-
وَاِنْ جَاهَدَاكَ عَلٰٓى اَنْ تُشْرِكَ ب۪ي مَا لَيْسَ لَكَ بِه۪ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًاۘ وَاتَّبِعْ سَب۪يلَ مَنْ اَنَابَ اِلَيَّۚ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿١٥﴾
﴾15﴿ Ama (anne babandan) o ikisi (veyâ biri), kendisi(nin ilâhlığı) hakkında senin için hiçbir bilgi bulunmayan (putlar gibi âciz) şeyleri (körü körüne) Bana ortak koşasın diye seni zorlayacak olurlarsa, (yaratıcının hakkı karşısında hiçbir yaratığın hakkı gözetilmeyeceği için) o ikisine itâat etme! Fakat dünyâda o ikisiyle de (dînî ve insânî bakımdan) iyi (olduğu) bilinen bir şekilde berâber ol! (Dolayısıyla kâfir de olsalar yeme-içme gibi ihtiyaçlarını gör, hiçbir zaman dövüp kovma, hastalandıklarında ise ziyâretlerini ihmâl etme ve öldükleri zaman cenâzelerini ortada bırakma.) Lâkin sen (ana-babanın yoluna değil, tevhîd ve ihlâsla) Bana yönelmiş olan kimselerin yoluna hakkıyla uy. Sonra (hep birlikte) dönüşünüz ancak Bana (âit hesap yurduna olacak)dır; Ben de sizin sürekli yapar olduğunuz (iyi ve kötü) şeyleri(n karşılığını vererek onların gerçek yüzünü) size haber vereceğim.”
يَا بُنَيَّ اِنَّهَٓا اِنْ تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ ف۪ي صَخْرَةٍ اَوْ فِي السَّمٰوَاتِ اَوْ فِي الْاَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللّٰهُۜ اِنَّ اللّٰهَ لَط۪يفٌ خَب۪يرٌ ﴿١٦﴾
﴾16﴿ (Lokmân-ı Hakîm oğluna yaptığı nasîhatlerini şöyle sürdürdü:) “Ey oğulcağızım! Şüphesiz ki o (iyilik veyâ kötülük), bir hardal tânesinin ağırlığında olsa ve o bir kayanın içerisinde veyâ göklerde yâhut yerde(ki en gizli mekânda da) bulunsa (son derece küçük ve gizli olmasına rağmen) yine de Allâh (hesâbını görmek için) onu (mahşere) getirecektir. Muhakkak ki Allâh (ilmiyle her gizliye ulaşan bir) Latîf’tir, (gizli kapalı tüm yönleriyle her şeyden hakkıyla haberdâr olan bir) Habîr’dir.
يَا بُنَيَّ اَقِمِ الصَّلٰوةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَاصْبِرْ عَلٰى مَٓا اَصَابَكَۜ اِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُورِۚ ﴿١٧﴾
﴾17﴿ Ey oğulcağızım! (Nefsini kemâle erdirmek için) o (farz) namazları hakkıyla kıl, (başkalarını kemâle erdirmek için de, şerîat ve akıl tarafından) iyi olduğu bilinen şeyi emret, (dînen ve aklen) iyi olarak tanınmayan (ve kötü bilinen) şeyden de nehyet ve (bu emirleri yerine getirirken) sana isâbet etmiş olan şeylere karşı sabret. (Ey oğul!) İşte sana! Gerçekten bu (emirleri sabırlı bir şekilde yerine getirmek), azmedilmesi (ve kararlılıkla uygulanması) gereken işlerdendir.
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْاَرْضِ مَرَحًاۜ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍۚ ﴿١٨﴾
﴾18﴿ (Ey oğul!) Yine sen (kibirlilerin yaptığı gibi) yanağını insanlardan çevirme, bir de sen yer(yüzün)de aşırı sevinçten şımararak (kibirli) bir şekilde yürüme. Şüphesiz ki Allâh, kibirli yürüyüp (insanlara karşı) çokça övünen hiçbir kimseyi sevmez (ve onların bu tavırlarına rızâ göstermez).
وَاقْصِدْ ف۪ي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَۜ اِنَّ اَنْكَرَ الْاَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَم۪يرِ۟ ﴿١٩﴾
﴾19﴿ (Ey oğul!) Yürüyüşünde de (çok yavaş hareket etme, çok hızlı da yürüme, bu ikisi arasında) orta yol tut, (konuşurken) sesinden de biraz eksilt (de bağırarak konuşma). Çünkü gerçekten seslerin en çirkini elbette eşeklerin sesidir.”